"DAREMNE ŻALE..." - ADAM ASNYK: Utwór skierowany do
"starych", do odchodzącego pokolenia - rzeczników idei i poezji
romantyzmu. Asnyk kieruje ku nim poetyckie wyjaśnienie prostych reguł
historii, nawołuje do uznania tych praw, zrozumienia i wejścia w naturalny
bieg istnienia. "Daremne żale, próżny trud" to słowa określające żal
ludzi za przeszłością i kurczowe trzymanie się starych ideałów. Czym jest
przeszłość? Oto tylko przeżyte kształty, znikome mary, uwiędłe laury. Cóż
można poradzić na dolegliwość zwaną przemijalnością? Nic! Na nic tu
skargi, łzy, upór. Prawem istnienia, a nie bolączką jest następstwo
pokoleń: myśli w biegu, nowe życie, fale życia. Jedyne, co można zrobić,
to iść naprzód z żywymi.
