Judym: jako romantyk: wrażliwy na biedę, bunt przeciw złu tego świata, samotnie postanawia iść na pomoc, jest uczciwy, czysty moralnie, dobry, szlachetny, poświęca własne szczęście (miłość do Joanny) dla idei
Jako pozytywista: posiada utylitarny zawód, jest wykształcony, lekarz z powołania, zdyscyplinowany, rzetelny, pracowity. Dostrzega biedę i nędzę innych, chce pomóc, wyznaje ideę pracy u podstaw.
Zdeklasowana szlachta: Ziembiewicz ("Granica"), Wirski i ojciec Wokulskiego ("Lalka"), Dominik Cedzyna ("Doktor Piotr")
Rodząca się inteligencja popowstaniowa poch. szłacheckiego: Wokulski, Joanna Lipska (A...B...C...), Joanna Podborska i jej bracia, Piotr Cedzyna
